HART voor de GGZ blog

hoodie_in_-separeer.jpg

Stop stigmatiserende stockfoto’s GGZ

Corona of niet, sommige dingen blijven onveranderd. Verschijnt er een krantenartikel over de GGZ, dan kun je er donder op zeggen dat de beeldredactie er een stigmatiserende stockfoto bij plaatst. Bijna altijd raak.

Onlangs publiceerde Dagblad Trouw ‘Acute problemen bij psychiatrische patiënten nemen toe vanwege aanhoudende coronamaatregelen.’ Actueel en relevant.

Maar dan die foto!

Een onderuit gezakte hoodie in een isoleer, de handen relaxed achter het hoofd, aan zijn voeten een middeleeuwse beenklem. Moet dat de ‘acute problemen bij psychiatrische patiënten tijdens de Corona crisis voorstellen?! Serieus, beeldredactie Trouw? *     

En daarbij, we kunnen die foto inmiddels wel dromen. Hij is al tientallen keren gebruikt (of liever: misbruikt). Dus waarom zou je juist die foto alweer willen plaatsen?

Het verhaal gaat dat er jaren geleden een ANP fotograaf naar forensische kliniek de Woenselse Poort is gestuurd om een paar spannende foto’s te schieten.

Nou, dat hebben we geweten!

Sindsdien bepaalt de forensische setting het beeld van de ggz.

Cellenblokken:

Gevangenispakken:

Beenklemmen:

Eenzame opsluiting:

Prikkeldraad:

Is de hoodie uit de Woenselse Poort iets te vaak in beeld geweest, dan zijn er wel andere clichés.

Divan’s en klemborden:

Pst, de divan wordt sinds de jaren 60 amper meer gebruikt.

Silhouetten:

Door mensen in de ggz onherkenbaar in beeld te brengen, wek je de suggestie dat het hebben van psychische klachten iets is om je voor te schamen. Behandeling moet buiten het zicht, in het halfduister plaatsvinden. Ik heb nog nooit een stockfoto van een huisartspraktijk of ziekenhuis gezien waar mensen onherkenbaar in beeld werden gebracht.

Hoodie aan de grond:

.

Heb je ooit, maar dan ook ooit, een hoodie midden in een winkelstraat zien zitten? Of op zijn hurken in een donker steegje?

Kom op zeg!

Snappen beeldredacties dan niet dat dit soort beelden stigma in stand houdt en ronduit beledigend is voor iedereen die in de GGZ werkt (inclusief medewerkers van de Woenselse Poort)?

-> Even terzijde: wat is stigma in de ggz en waarom is dat zo erg? Check Samen Sterk tegen Stigma

Waar is de creativiteit? Een journalist trekt toch ook niet elke keer dezelfde tekst uit de kast? Stel je voor zeg, alweer dat zelfde stukje over de ggz. Nee, dus. Waarom die foto dan wel eindeloos hergebruiken?

Ik stel me bovendien die journalist voor. Ze doet haar best op een mooi artikel, komt er een afgelikte stockfoto boven te hangen! Daar valt voor een journalist niet tegenop te schrijven.

Ik heb de kwalijke gevolgen van stigmatiserende stockfoto’s in de ggz eerder aangekaart. ‘Ja maar, hoe dan wel?’ was de reactie. ‘Mensen moeten het beeld herkennen. Als we een stuk over de zorg publiceren dan zetten we daar een foto van de OK bij. Gaat het over de huisartsenzorg dan zien we een vermoeide man typend achter zijn beeldscherm (administratie!), op het bureau een stethoscoop en bloeddrukmeter. En gaat het over de Corona crisis dan verschijnt er een foto van de IC (en dus niet van de eenzame benauwde bejaarde, waar de daadwerkelijke crisis zich afspeelt).

Terug naar ‘Ja, maar hoe dan wel?’ Mooie vraag,

Hoe dan wel?

Dagblad NRC stuurde onlangs een fotograaf naar GGZ Noord Holland Noord voor het maken van een aantal respectvolle foto’s die ze voortaan bij hun artikelen over de ggz kunnen gebruiken. Zie hier een mooi voorbeeld. Met deze neutrale foto:

Twee andere voorbeelden. Respectvol, waarheidsgetrouw. Het kan, hoewel het misschien iets meer moeite kost.

Tot slot een vraag die mij al jaren bezighoudt: wat doet dat staande klokje daar midden in de spreekkamer??? Wat moet het voorstellen? Degene die mij dat kan uitleggen, stuur ik een exemplaar van HART voor de GGZ.

Naschrift: een dag na mijn social media actie #stopstigmatiserendestockfotosggz verving dagblad Trouw de gewraakte stockfoto door onderstaande neutrale illustratie. Veel dank daarvoor, beeldredactie Trouw!

Remke van StaverenStop stigmatiserende stockfoto’s GGZ
Deel deze blog