HART voor de GGZ blog

wilma-boevink.jpg

Mijn verhaal – Wilma Boevink

“Door onze verhalen zijn we in staat om het verschil te zien tussen wie we zijn en de problemen die we hebben. En we leren erdoor formuleren welke steun we nodig hebben. We maken verhalen waarin we onszelf herkennen, waarvoor we onze eigen woorden zoeken en waarvoor we onze eigenheid hervinden. Verhalen waarvan we kunnen zeggen: zo is mijn leven, dit is wie ik ben en op deze manier kunnen anderen mij helpen.

Ik denk dat mijn herstel is begonnen op het moment dat ik durfde terug te kijken op mijn leven. Tot dan toe was daar maar één officieel verhaal voor. Er is lange tijd maar één versie geweest van mijn levensverhaal. Volgens die versie heb ik een psychotische stoornis, waarvoor ik in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkwam. Daar werd ik behandeld en hoewel het nooit meer echt over gaat, valt er met de restverschijnselen wel te leven.

Dat is niet mijn verhaal. Ik geloof er niet meer in en ik kan er niets mee. Mijn verhaal luidt anders. Daarin ben ik niet de drager van een psychische stoornis. In mijn verhaal is mijn psychiatrische opname de uitkomst van een complex samenspel van factoren. In mijn versie is mijn gekte zeker ook een reactie op omstandigheden geweest. Omstandigheden waarin ik als klein kind ben misbruikt, mishandeld en verraden door de mensen die voor me moesten zorgen. Waarom heeft nooit iemand naar die omstandigheden gevraagd? Waarom vroeg niemand mij: ‘Wat is er toch gebeurd dat jij er gek van wordt?’ In de psychiatrie is men niet gewend om dit soort voor de hand liggende vragen te stellen. Het vaststellen van de diagnose vraagt alle aandacht. En zodra die diagnose bekend is, is ook een antwoord gevonden op alle vragen. Vanaf dat moment wordt alles wat je zegt en doet logisch verklaarbaar door het ziektebeeld dat men bij je heeft vastgesteld. (…)

In feite word je als psychiatrisch patiënt bevestigd in je overtuiging dat je zelf het probleem bent dat opgelost moet worden. Dit prolongeert een patroon waarmee je al zo lang vertrouwd bent, het slachtofferschap. Patiënt worden in de psychiatrie zou je een herhaling van het trauma kunnen noemen.”

Wilma Boevink is onderzoeker en ervaringsdeskundige

Eerder gepubliceerd in : Boevink, W.A. (2017). HEE! Over herstel, empowerment en ervaringsdeskundigheid in de psychiatrie. Proefschrift. Utrecht: Trimbos-instituut.

Lees meer
Remke van StaverenMijn verhaal – Wilma Boevink
stethoscoop-en-hart.png

Minder marktwerking? Meer visie!

De zorg bevindt zich de afgelopen jaren in een permanente ‘code rood’. Met de verkiezingen in zicht roeptoetert minister Hugo de Jonge dat de marktwerking is doorgeslagen. Om vervolgens ‘maatregelen’ aan te kondigen die de toch al beperkte vrije artsenkeuze nog verder bedreigen.

Hoe komen we uit de impasse? Wat hebben zorgmedewerkers – alle medewerkers, niet alleen zorgverleners, maar ook mensen met ondersteunende en leidinggevende taken – nodig om weer ‘gewoon’ goede zorg te leveren?

Het antwoord: meer visie. Meer vertrouwen, vrijheid en verantwoordelijkheid.

Vertrouwen

Goede zorg begint met gerechtvaardigd vertrouwen. Voor de héle zorgketen: de zorgverzekeraar vertrouwt de zorginstelling, het bestuur vertrouwt het management, het management vertrouwt de zorgprofessional, en de zorgprofessional vertrouwt de patiënt. En omgekeerd. Meer vertrouwen geven betekent minder controle, minder regeldruk en administratielast en meer betrokkenheid bij ons werk.

Maar wacht eens, meer vertrouwen? Kan dat zomaar? Wordt daar dan geen misbruik van gemaakt? Ja, door een enkeling. In 2015 is voor 11 miljoen aan fraude in de zorg geconstateerd. Dat lijkt veel geld, maar aan de andere kant: het is slechts 0,015 procent van het totale zorgbudget. Het gros is sterk gemotiveerd om goede, eerlijke zorg te leveren. Bovendien gaat het om gerechtvaardigd vertrouwen. Dat betekent dat de kwaliteit en het resultaat van de zorg inzichtelijk moet zijn. En daarbij, laten we als professionals vooral ook aan elkaar verantwoording afleggen.

Vrijheid

Zodra we meer vertrouwen krijgen, hebben we ook de vrijheid om ons vak ‘terug te pakken’. Vrijheid betekent professionele autonomie, en meer regelruimte en beslissingsbevoegdheid daar waar het hoort, dicht bij de werkvloer en in de relatie tussen zorgverlener en patiënt (en zijn naasten). Dit stelt ons in staat om de patiënt daadwerkelijk centraal te stellen en zorg-op-maat te leveren.

Ben jij leidinggevende? Durf de controle dan eens los te laten en meer coachend en dienend te werken. Faciliteren, adviseren en ondersteunen: dienend leiderschap. Zorgverleners die minder gemanaged worden en meer zelf mogen organiseren (let op: dat is iets anders dan alles zelf maar moeten doen zonder fatsoenlijke ondersteuning) voelen zich meer betrokken en verantwoordelijk voor de zorg, en hebben minder vaak last van een burn-out.

Verantwoordelijkheid

Iedereen is verantwoordelijk voor zijn of haar aandeel. Zorgprofessionals zijn verantwoordelijk voor de zorg, leidinggevenden voor de organisatie, en zorgverzekeraars voor een eerlijke verdeling van gemeenschapsgeld. Al die controlerende overleggen en discussies kosten bovendien veel tijd. Met meer vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid komt juist tijd vrij om met de patiënt bezig te zijn.

Parallel proces!

Tot slot, het is een parallel proces: én-én. We willen maar wat graag dat onze patiënten meer eigen regie gaan voeren en verantwoordelijkheid gaan nemen. We willen samen beslissen. En dan zouden we dat zelf niet doen? Dat valt niet uit te leggen. Laten we onze eigen kracht en beroepstrots hervinden, de verantwoordelijkheid terugpakken en medeverantwoordelijk zijn van alles wat zich binnen onze eigen organisatie en verder in de zorg afspeelt.

Deze blog werd eerder op de site van Arts en Auto gepubliceerd (maar kan kennelijk niet genoeg herhaald worden).

Lees meer
Remke van StaverenMinder marktwerking? Meer visie!
foto-2-van-PGC-van-WvW.jpg

Ja, er is een APP om beter te leren communiceren: MedCom

Een nieuwe, herstelondersteunende ggz begint bij een nieuwe taal en manier van denken. Met het verschijnen van de tweede druk van Patiëntgericht communiceren in de ggz is ook gratis app MedCom geheel herzien!

De afgelopen jaren is er veel veranderd, zowel in de maatschappij als in de ggz. Met de komst van de herstelbeweging (Wilma Boevink), positieve gezondheid (Machteld Huber) en persoonlijke psychiatrie (Jim van Os en Philippe Delespaul) is ook het communiceren in de zorg & ggz veranderd. De relatie tussen hulpverlener en patiënt of cliënt is respectvoller en gelijkwaardiger geworden, ieder als expert op het eigen gebied, terwijl naasten veel meer dan voorheen betrokken worden bij de zorg.

MedCom is een unieke app waarmee je je in minder dan 15 seconden voorbereidt op je gesprek met de patiënt, cliënt of naasten. De gespreksvaardigheden zijn patiëntgericht: naast respectvol en effectief, zoveel mogelijk wetenschappelijk verantwoord. Handig voor in de spreekkamer, op de afdeling of bij de patiënt thuis.

Installeer MedCom gratis via Google Play of  iTunes


Inhoud van MedCom

De Basis : Vaardigheden |Basis gesprek | Gesprek met naasten | Kinderen | Leren patiëntgericht communiceren

Info & Advies : Info & Advies | Slecht Nieuws | Samen beslissen | Medicatie Advies

Emoties! : Bang | Boos | Bedroefd

Meebewegen: Weerstand | Motiveren | Claimend gedrag | Borderline Crisis

Pittig: Transcultureel | Psychosociale Problemen | Dementie | Verstandelijke beperking | Autisme

Expert: Psychose | Simulatie | SOLK | Suïcidaliteit


By the way, patiëntgerichte communicatie heet patiëntgericht, en niet bijvoorbeeld cliëntgericht of mensgericht of gewoonweg communicatie, omdat het een al decennia bestaande, goed onderzochte en compassievolle methode is, vooral in Engelssprekende landen waar het patient-centered communication of patient-centered interviewing heet.

Lees meer
Remke van StaverenJa, er is een APP om beter te leren communiceren: MedCom
IMG-8309.jpg

Team Tuindorp Utrecht BuurtzorgT

Vanaf 2019 wil BuurtzorgT ook in Utrecht goede, herstelondersteunende specialistische ggz aanbieden aan mensen met complexe psychiatrische klachten en sociale problemen. Door weer en wind. Op maat, in de wijk en bij de mensen thuis. Met kleine, gemotiveerde, zelfsturende teams die werken op basis van gelijkwaardigheid, respect en vertrouwen.

Team Tuindorp

Eén zo’n team is Team Tuindorp. Zoals de naam al suggereert richten we ons in eerste instantie op de Utrechtse wijken Tuindorp, Tuindorp Oost, Tuinwijk en Vogelenbuurt. Wij hopen ons in de toekomst te kunnen opsplitsen in meerdere teams om – los van postcodes en andere oneigenlijke drempels – psychische zorg te bieden waar die nodig is.

Waarom BuurtzorgT?

BuurtzorgT is ontstaan vanuit het besef dat ook een persoon met een psychiatrische aandoening een betekenisvol bestaan wil en kan hebben. De scheiding tussen ziekte en gezondheid is minder absoluut dan het huidige zorgsysteem suggereert. Ook ‘zieken’ beschikken over veel ‘gezondheid’ en kunnen daarmee een zinvolle rol hebben en een bijdrage leveren in de zorg aan anderen.

Huisartsen en cliënten vragen om eenvoudig georganiseerde, toegankelijke en betrokken zorg. Medewerkers vragen om een werkgever die vertrouwt op hun professionele vaardigheden en autonomie en die het werk goed en op een eenvoudige manier faciliteert. Familie en naasten vragen om een gelijkwaardige rol in de zorg en om betrokken te zijn, daar waar mogelijk.

Waar wij in geloven

Wij geloven dat de cliënt het meest gebaat is bij regie over zijn of haar herstel en ons vertrouwen dat hij het met onze hulp en die van zijn omgeving redt. Wij willen psychiatrische opnames voorkomen met interventies in de omgeving van de cliënt en met hulp van die omgeving.

Wij geloven in persoonlijke psychiatrie (Jim van Os en Philippe Delespaul), het ondersteunen van herstel (Wilma Boevink), positieve gezondheid (Machteld Huber) en werken vanuit compassie, met HART voor de GGZ.

Van ‘hoe dan?’ naar ‘doe dan!’

Team Tuindorp heeft de ambitie om specialistische geestelijke gezondheidzorg (sggz) te vernieuwen. We zouden eindeloos kunnen stilstaan bij hoe we de zorg idealiter zouden willen, maar het woord zegt het al: dan staan we stil. Liever gaan we aan de slag, en leren we door doen.

Dit zijn alvast een paar concepten waar we – stap voor stap – mee aan de gang willen:

Persoonlijke psychiatrie (nieuwe ggz): We geloven in persoonlijke psychiatrie. We starten een behandeltraject met een herstelondersteunende intake (HOI, samen met een ervaringsdeskundige) en stellen de vier vragen van Jim van Os: Wat is er met je gebeurd? Wat zijn je kwetsbaarheden / klachten? Wat zijn je weerbaarheden/ krachten? Wat heb je nodig? We beschrijven samen met de cliënt een persoonlijke diagnose. De DSM gebruiken wij uitsluitend als ‘kassabonnetje’ voor de zorgverzekeraar. We streven naar normalisering, het doorbreken van stigma en het gebruik van zo min mogelijk medicatie (maar wel zo veel als nodig is).

Herstel: We streven naar een zo snel mogelijk en zo volledig mogelijk herstel van onze cliënten. Behandeling is op maat en gericht op herstel. De behandeling is beperkt in duur om deze zo efficiënt en effectief mogelijk te laten verlopen. We maken gebruik van herstelondersteunende inzichten zoals ervaringsdeskundige Wilma Boevink die geformuleerd heeft: Herstel, Empowerment en Ervaringsdeskundigheid (HEE).

De taal van compassie: We communiceren herstelondersteunend, respectvol en gelijkwaardig. Een leidraad is het leerboek Patientgericht communiceren in de ggz.

Kwaliteitsstandaarden GGZ: We leveren kwalitatief goede zorg, die voldoet aan de standaarden.

Yucelmethode: We gebruiken bij intake de Yucelmethode, en brengen zo levensverhaal, kwetsbaarheden en weerbaarheden, naasten en familie in beeld.

Werken werkt! Individuele Plaatsing en Steun: Wij geloven dat werken (of een andere zinvolle, vreugdevolle dagbesteding) belangrijk bijdraagt aan mentale gezondheid. Sommige cliënten hebben baat bij professionele hulp (IPS) bij het vinden van een passende dagbesteding, liefst betaald werk.

HART voor de GGZ: We werken vanuit compassie en met zelfcompassie vanuit de gedachte dat je pas goed voor de ander kunt zorgen als je ook goed voor jezelf zorgt. We behandelen onze cliënten zoals we zelf behandeld willen worden. We werken met plezier en voldoening.

Kennis delen: We houden onze kennis up-to-date volgens de geldende richtlijnen en standaarden. We delen opgedane kennis en ervaring met anderen, al dan niet op social media. Stagiairs zijn welkom! We onderzoeken hoe we kunnen samenwerken met bijvoorbeeld UMCU, Hogeschool Utrecht en RINO Utrecht.

eHealth: We maken gebruik van eHealth als onze cliënten daarbij gebaat zijn. We wijzen cliënten en hun naasten op betrouwbare sites als PsychoseNet en Proud2bme. We maken gebruik van moderne communicatiemiddelen zoals beeldbellen.

Sociaal en duurzaam ondernemen: We leveren zorg in de wijk en bezoeken onze cliënten zoveel mogelijk op de fiets. We maken gebruik van lokale producten en diensten. We sparen om ook eens iets leuks en zinvols voor onze cliënten en onszelf te kunnen doen.

Herstelacademie ENIK: We werken samen met, en verwijzen onze cliënten naar herstelacademie ENIK. Bij ENIK kunnen onze cliënten met gelijken werken aan hun herstel, bijvoorbeeld door een Wellness Recovery Action Plan (WRAP) te maken.

En de vraagtekens dan? Die staan voor ruimte voor een eigen inbreng. Wat vindt de cliënt belangrijk? Zijn naasten en familie? Onze teamgenoten? Leren door doen betekent ook dat je je werkwijzen of zelfs je uitgangspunten verandert als de praktijk daar om vraagt. Nieuwe tijden brengen soms nieuwe inzichten.

Met elkaar aan de slag!

Zorg bieden vanuit compassie is vooral doen, de handen uit de mouwen. Samen werken. In de eerste plaats met elkaar, met de cliënt, zijn naasten en familie. Maar ook met huisartsen en POH-GGZ, het sociale wijkteam, onze BuurtzorgT zusterteams, Altrecht (gebiedsteams, IHT en crisisdienst), Lister, Astare, gemeente, politie…

En misschien wel met jou?

Enthousiast? Wij zoeken voor Team Tuindorp Utrecht ggz-professionals met pit en ondernemingsgeest, die goed kunnen samenwerken, organiseren en netwerken. Die creatief kunnen denken en doen, en ambulant willen werken middels zelfsturing, binnen de kaders van BuurtzorgT. Respect, vertrouwen en gelijkwaardigheid zijn kernwaarden. Humor en (zelf)relativering zijn mooi meegenomen. Het zou prachtig zijn als je al bekend bent met de sociale kaart van Utrecht!

Op dit moment zoekt Team Tuindorp een sociaal psychiatrisch verpleegkundige en een verpleegkundig specialist. In een later stadium zoeken wij een IPS-trajectbegeleider en ervaringsdeskundige.

Voor meer informatie of – durf te doen – het sturen van een motivatiebrief en cv: r.vanstaveren@buurtzorgt.nl

Lees meer
Remke van StaverenTeam Tuindorp Utrecht BuurtzorgT